Teurimöng Gaséh Atawa Teurimöng Geunaséh
Geutuléh Lé: Thayeb Loh Angen
Penyair dari Sumatra
Nibak thôn 1998, lam jemeun beureutôh rèformasi Indônesiya, peureuté peujuwang ASNLF (Acheh Sumatra national Liberation Front), nyang lheuh nyan geuturi seubagoë GAM (Gerakan Acèh Merdèka), geupeumeusyeuhu ngui keulayi basa Acèh keu basa siuroë-uroë ngön basa teumuléh lam nanggroë Acèh.
Nyan geupubuët keu peutamah köng idèologi ASNLF, ngat sahèh Acèh seubagoë saboh neugara—meunan propaganda watèë nyan.
Sabab nyan keuh, kadang ‘oh watèë geupeuacèh babandum haba, meuna teuk mufradat (kosakata/vocabulary) nyang tan geuteupuë lam basa Aceh. Maka, suwah geupeugöt kosakata barô.
Di antara kosakata barô nyang geupeugöt nyan nakeuh kata “teurimöng gaséh”, nyang geucok nibak makna “terima kasih” lam basa Jawi.
Yôh awai-awai, nyang geupeumasyeuhu nakeuh kata “teurimöng geunaséh”, kön “teurimöng gaséh”.
Nyoe hinoë takalön, pakiban teunamah (imbuhan) lam mufradat basa Aceh.
Aceh – Jawi/Melayu/Indonesia
Teurimöng = terima
Gaséh = kasih
Geunaséh = kekasih
Teurimöng gaséh = terima kasih
Teurimöng geunaséh = terima kekasih
Lam basa Aceh, teunamah geupeuduëk lam kata, kön bak awai atawa bah akhé, tapi geuubah di awai ngön teunamah bak teungöh kata.
Miseuë
Aceh – Jawi/Melayu/Indonesia
Pajôh = makan
Peunajôh = makanan
Jadi, kata “makan” jeut keu “makanan” lam basa Jawi. Pajôh jeuet keu peunajôh lam basa Aceh, kön pajôhan.
Miseuë lom
Aceh – Jawi/Melayu/Indonesia
Gunong = Gunung
Geununong = Gunungan
Sabab nyan keuh, kata “gunongan” nyan nan saboh weunaréh seujarah di Banda Aceh, nakeuh kön mufradat basa Aceh, tapi basa Jawi, “gunungan”.
Jinoë jeunuwang ASNLF ka meuubah cara, ka damèë, MoU Helsinki, 15 Agustus 2005. Tapi, na meupadum boh budaya nyang geupeuudep yoh jemeun nyan, mantöng tinggai jinoe, jituëng lé rakyat Acèh.
Bak adat rakyat Acèh, mufradat keu “terima kasih” ngön syara jih, nyan babandum ka jitamöng lam mufradat “alhamdulillah”, nyakni, ureuëng Acèh geumeutungkat, geusyukô, langsông bak poteuh Allah.
Jinoë, sabab ka na mufradat “teurimöng gaséh”, maka ureuëng Acèh ka meutamah kaya mufradat. Ka na “teurimong gaséh” lheuh “alhamdulillah.
“Alhamdulillah, teurimöng gaséh.”
Meunankeuh, saboh-saboh prang ‘ek geupeubah saboh adat.
Banda Aceh, Seulanyan, 19 Fèbruari 2024 / 9 Syaban 1445 H.[]








